EnglishDăm gỗ được xem là mặt hàng xuất khẩu mũi nhọn. Và chiếm một phần lớn kim ngạch trong tổng trị giá xuất khẩu gỗ Việt Nam hàng năm. Theo thống kê gần đây, xuất khẩu dăm đem lại 1,5 tỷ USD, tương đương 15-18%. Lượng dăm xuất khẩu hàng năm khoảng 12 triệu tấn, tương đương với 24 triệu m3 gỗ nguyên liệu. Vậy dăm gỗ là gì? Tại sao dăm gỗ lại được ưa chuộng trên thị trường quốc tế? Hãy cùng tìm hiểu câu trả lời cho những thắc mắc trên nhé!
Dăm gỗ là gì?
Dăm gỗ là một loại phụ phẩm được tạo ra trong quá trình chế biến và sản xuất đồ gỗ. Bên cạnh những miếng gỗ nguyên tấm được dùng để làm bàn ghế, nội thất,… thì những mẩu gỗ có kích thước nhỏ dưới 3cm thừa lại sẽ được gọi là dăm gỗ. Dăm gỗ có thể được chế biến từ các đống phế phẩm gỗ thừa mứa trong xưởng hoặc có thể được nghiền trực tiếp từ gỗ cây, gỗ cành, gốc cây,… Việc này đối với các loại máy nghiền gỗ thành dăm công suất lớn là điều vô cùng dễ dàng. Không những trong một thời gian ngắn cho ra một số lượng lớn mà còn dăm gỗ còn có chất lượng cao, kích thước đồng đều, không vụn mủn.
Dăm gỗ được dùng để làm gì
Sau đây là một số ứng dụng chi tiết của dăm gỗ tại một số lĩnh vực:
Nguyên liệu chính sản xuất các loại ván ép
Ván dăm hay gỗ dăm là một trong những phát minh quan trọng của Max Himmelheber người Đức. Gỗ dăm được tạo ra từ các phế phẩm của gỗ sau khi nghiền ra là dăm gỗ. Dăm gỗ sau khi thu được sẽ được trộn với một số nguyên liệu khác kết hợp với keo kết dính chuyên dụng, rồi mang đi ép lại dưới nhiệt độ cao để tạo ra các tấm ván gỗ. Ván dăm hay gỗ dăm được ứng dụng nhiều trong việc sản xuất đồ nội thất giá rẻ.
Nguyên liệu sản xuất viên nén gỗ
Dăm gỗ là vật liệu sinh khối dùng để sản xuất viên nén mùn cưa hay viên nén gỗ. Thông qua dây chuyền sản xuất hiện đại dăm gỗ được ép thành các viên gỗ nhỏ và cứng. Viên nén gỗ có độ ẩm thấp, độ tro thấp và nhiệt lượng phát ra cao. Do đó, viên nén gỗ được dùng để thay thế các loại chất đốt truyền thống. Ngoài ra, viên nén gỗ còn an toàn cho người sử dụng và bảo vệ môi trường. Vậy nên ngày càng được ưa chuộng trên những thị trường.
Vật liệu đốt
Việt Nam thuộc danh sách những nước đang thiếu hụt nguồn gỗ tự nhiên. Do các cơ sở sản xuất và chế biến gỗ đang trên đà tăng đột biến. Do đó, việc sử dụng dăm gỗ được nghiền từ phế phẩm gỗ làm nhiên liệu đốt thay thế nguồn gỗ tự nhiên là một sự lựa chọn hoàn hảo. Hơn nữa, dăm gỗ có giá thành rẻ hơn các nguồn gỗ tự nhiên, đặc tính dễ bén lửa, lượng sinh nhiệt cao, chi phí rẻ. Chính vì vậy hiện nay dăm gỗ cũng là sản phẩm được các nước trên thế giới nhập khẩu để thay thế các loại nguyên liệu đốt khác.
Nguyên liệu sản xuất bột giấy
Bột giấy được nghiền từ dăm gỗ là nguyên liệu chính để sản xuất giấy. Hiện nay, công suất sản xuất giấy tại Trung Quốc và Nhật Bản là rất lớn. Do đó, kéo theo nhu cầu cực kỳ cao của các nước này về nguồn bột giấy. Việt Nam đang là thị trường xuất khẩu bột giấy chủ yếu của hai nước này, lên tới 60%. Với nguồn cung trong nước hạn chế, Trung Quốc sẽ tiếp tục dựa vào các nước láng giềng để cung cấp nguyên liệu sản xuất bột giấy trong tương lai.
Tại sao nước ngoài thu mua một lượng lớn dăm gỗ?
Với những đặc điểm nổi bật, dăm gỗ đang là một trong những mặt hàng nóng hổi tại thị trường quốc tế. Hiện nay, dăm gỗ được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực. Nhiều nước đang nhập khẩu một số lượng lớn dăm gỗ lên tới triệu tấn. Bởi dăm gỗ không chỉ là nguyên chính sản xuất các loại ván ép công nghiệp, viên nén gỗ, bột giấy, gỗ dăm,… mà còn đặc biệt vì ứng dụng dăm trong lĩnh vực nhiệt lượng. Có thể dễ dàng nhận thấy rằng thị trường xuất khẩu dăm gỗ của Việt Nam chủ yếu là các nước như: Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc và một số nước Châu Âu. Vì đặc điểm khí hậu cực kỳ khắc nghiệt lạnh lẽo vào mùa đông, các nước này bắt buộc phải chi hàng triệu đô la hoặc hơn chỉ để giữ ấm trong mùa đông. Vậy nên, với tính chất và đặc tính dễ bén lửa, lượng sinh nhiệt cao kèm theo chi phí rẻ hơn các loại nguyên liệu đốt truyền thống khác, dăm gỗ là một sự lựa chọn thay thế hiệu quả.
Thị trường dăm gỗ xuất khẩu trong tương lai
Năm 2011 đã đánh dấu một mốc đặc biệt quan trọng của ngành dăm khi Việt Nam trở thành nhà cung cấp dăm gỗ lớn nhất thế giới. Lượng dăm xuất khẩu từ Việt Nam trong năm này đạt 5,7 triệu tấn khô, tương đương với khoảng 20% tổng khối lượng dăm giao dịch trên toàn thế giới. Năm 2017, kim ngạch xuất khẩu của dăm gỗ Việt Nam đạt trên 1 tỷ USD. Tức khoảng 8,2 triệu tấn khô, tương đương 30% tổng khối lượng dăm giao dịch trên toàn thế giới.
Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan là 4 nước nhập khẩu toàn bộ dăm từ Việt Nam. Trong đó thị trường Trung Quốc đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Gần 60% tổng lượng dăm của Việt Nam được tiêu thụ tại thị trường này. Từ đó đem lại cho Việt Nam trên 500 triệu USD mỗi năm về kim ngạch. Tuy nhiên thị trường Trung Quốc lại tiềm ẩn rủi ro, liên quan đến giá, người nhập khẩu, chất lượng sản phẩm. Tuy không lớn bằng thị trường Trung Quốc, thị trường Nhật Bản cũng là nơi tiêu thụ khoảng trên 30% tổng lượng dăm của Việt Nam và tạo ra trên 200 triệu USD về kim ngạch. Khác với thị trường Trung Quốc, Nhật Bản là thị trường có mức độ ổn định cao. Tuy nhiên, thị trường Nhật Bản yêu cầu chất lượng và mẫu mã sản phẩm cao hơn. Do vậy doanh nghiệp của Việt Nam nên tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm dăm và lựa chọn các thị trường bền vững hơn.
